UZAKLAŞMA  12 Kasım 2026 / Perşembe

UZAKLAŞMA  12 Kasım 2026 / Perşembe

Küçük anlar vardır ki ayrıntılar bu anlara sıkıştırılmıştır. Kıyada kalan şeyler, diye düşünüyorum. Kıyı benim için hareketsiz kalmak sanırım, yani seyirci olmak ama bunu yazarın konumu için söylüyorum. Kıyıda kalan yazarın karakterleri;  dar alanın etrafında dolanır. Karakterler hep kıyıya yaklaşmaya çalışıyor bende. Burada bir karar aşaması da olabilir. Metafor olarak kıyı, denize açılma umudu taşır. Ya geri dönecek ya da denizde ilerleyecek. Deniz toplum diye düşünüyorum. Geride bıraktıkları birbirlerini yesinler 😊)

Kartaca gemileri denizde yakılıp kül edildikten sonra savaşçılar denize açılamadı. Kartaca yenildi. Denizden gelen barbarlar tarafından yok edilebilir her yer. Kıyının güvenli olduğu da söylenemez bu durumda, değil mi?

Çocukluğumdan bu yana yüzlere, beden diline yoğunlaşırım. Ne söylediğini çoğu zaman anlamam ve gördüklerimle sözlerini yorumlarım. Sanırım bu günümüzde insanların en çok yaptıkları şey: Bir şeyler çıkarmak altından; sözlerin, davranışların. Söz yeterli gelmez de üstüne yorum da yapılır.  Bazı insanların yazar olmadığı halde kurgu yeteneği öyle gelişmiş ki… Şaşıyorum düşündüklerini söylediklerinde. Kurgu da gerçekten kurgu ama onlara göre gerçek.

Yazmaya bir çelişkiyle başlarım. Örneğin internette okuduğum bir haberi, tanıdığım birisiyle ilişkili görürüm. Burada kurduğum yakınlık sonrası yazmaya başlarım. Ama bugün bunu eksik yaptığımı görüyorum. Yani bir çiftçiyi, emeklerini ve karşılığı olarak kazandıklarını anlatırken, diğer ucu da düşünmeliymişim. Eksik kalan buymuş.

Çok sesi çıkan çocuktum küçüklüğüm de. Hem ağlayan hem de konuşan. Kız öğrencilerim gibi üçüncü sınıftan sonra sesim çıkmaz oldu. Resim yapmaya başladım. İnsanlara değil ama otlara çiçeklere dikkatle bakmaya çalıştım ama sadece baktım sanırım. Yani göremedim. Çünkü on yıl öncesine kadar cezve çizmeyi bilmiyormuşum. Gerçi üniversiteye kadar resim yaptım, o yıllarda çizebildiğimden emindim çünkü benim güzel sanatlar bölümüne yönlendirmişti öğretmenlerim. İşte cezveyi bir kursa gittiğimde yanlış çizdiğimi öğrendim, gerçek cezveye bakarak yanlış yapmak demek sadece bakıyor olduğumu gösterir. Görmek önemli. Baktığımızı görmek için ne yapmalıyız? Bu da yeni sorum olsun. Eee hikâye konularımı nasıl belirliyorum? Genellikle başlıktan yola çıkıyorum. Hikâye başlıktan sonra geliyor. Heybemden, okuduklarımdan, dinlediklerimden, izlediklerimden yararlanıyorum. Yazabilmem için okumam gerekiyor, okumasam yazamam.

Çocukluğum, istasyonun bekleme salonunda oturup tren bekleyen yolcuları seyretmekle geçti. Sanırım kurgulamayı da o zaman öğrendim. Sepetler, bohçalar, çıkınlar içinde neler vardı? Çok merak ederdim.  Genellikle patates, yumurta yerlerdi. Bezler açılır, içinde yiyecekler  olurdu. Daha fazlasını hatırlamıyorum. O insanların trene binişleri ve gidişleri beni çok etkilerdi. Gitmek isterdim. Ben de gitmek isterdim. O insanların gidecekleri yeri vardı ama benim yoktu. Çok sonraları manevra yapan trenlere binip gider gibi oldum ve gidiyorum korkusu da yaşadım; neyse ki hemen istasyona dönerdi de ayağım perona basınca, çok mutlu olurdum. Oh gitmedim.

Bu durumda izlemek mi yoksa dinlemek mi öne çıkıyor? Benim içim söylenenler ön planda. Kendisiyle çelişen insanları çözmeye, anlamaya çalışıyorum. Hiç mi söylediklerini duymazlar? Hiç mi farkında değillerdir çelişkili konuşmalarının? Beden diline artık takılmıyorum çünkü kendi beden dilimi bilmiyorum. Sessiz kalırken gerçekten de beden dilim aynı şeyi düşündürüyor mu?

En son birkaç paragraf yazdığım öykü, kamera gibi izliyordum insanlarımı. Aynı şeyi yaşadıklarını söyleyince yazıyı okuduğum arkadaşlarım, üzüldüm. Oysa yazarken ironi de olsun diye o fırlatılan ağır kül tablanın Paşabahçe ürünü olduğunu yazdım. Pahalıdır kül tablaları ama işte insanın gözü dönünce o tabla fırlatılırmış. Bunu öğrendim. Onun öyküsünü yazarsam okurlardan birçoğu, başından geçeni anımsayacak. Bence anımsamasın. Yazmayayım en iyisi. Belki de yazarım.

Bir başka çelişki haberlerle ilgili. Arkadaşımın tek odalı küçük bir konteynırları var. Köyde bu. Bahçeleri de küçük. Çevrelerinde çiftçiler var, toprakları olan. Zeytin fiyatlarından söz açıldı. Zeytinin de yağının da gerçek fiyatlarını yani düşük fiyatlarını bilmiyor. Bu beni çok üzdü. Çünkü haberlerde de çok yüksek kazançlar olduğu yazıyor. Okuyanlar da inanıyor. Ne çok kazanıyorlar, diye düşünüyorlar. Hayır toprak sahibinin, ne yazık ki yevmiyeye karşılık geliyor kazandığı. Bunun mazotu var, toprağın sürülmesi var, budama var, ilaçlama var… Var var. Nerede kazancı? Yok işte. Diyorlar ki kendimize yetecek kadar ekeceğiniz seneye. Ne yiyecek çiftçi olmayanlar? Geçen yılın fiyatlarında satış yaptı çiftçiler. Herkes iyi olduklarını sanıyor, inanan da çok. Başka yollardan kazananları neden konuşmuyorlar? Şu ara niyetim, yanlış bilinen şeylerin doğrusunu anlatmak.

Bir insanın iç sesi, ancak sahip olduğu kelime dağarcığı kadar olur. Peki bunu zenginleştirmesi nasıl olur? Televizyon olmadığı kesin. Oysa kurgu yapan insanların da kurguları dağarcıkları kadar, değil midir? İşte çevremizde kurgu yapan çok ama çoğu doğru değildir diye düşünüyorum. En azından benim aklıma onların kurgularına yaklaşamaz. Hayret ediyorum, nasıl oluyor da onlar kurguluyor da ben kurgulayamıyorum?

Sevgili ilkokul arkadaşım bile kendi geleceği kadar, benim geleceğimi de söylemişti. Söyledikleri doğru çıktı. Oysa ben hiç de o söyleyinceye kadar düşünmemişti. O söyledikten sonra beni bir korku almıştı, ya okuyamaz da onun söylediği gibi öğretmen olamazsam. Beni okula göndermezlerse… O ise okutulmayacağından emindi. Gerçekten de ortaokula başlamadı, ilkokuldan sonra okuldan ayrıldı.

Birkaç gündür de çiftçileri, yevmiyeyle çalışanları düşündüm. Bir şey anlatıldı bugün bana. Adam fabrikaya traktörüyle gelirken, herkes ona bakıyormuş. Traktör devrildi devrilecekmiş. Korkuyla izlemişler. Yaklaşınca anlaşılmış ki tekeri patlamış, zor atmış kendisini fabrikaya. O gün fabrikaya getirdiği ürünün parası tamiri karşılamayacaktır. Üstü başı da perişanmış. Gitmiyorum hiçbir yere. Köylere gitmek de istemiyorum. Kaldıramıyor yüreğim. Zeytin yağının kilosunu yüz yetmiş liradan alıyor buradaki fabrika. Fabrika da hemen, bu yağları iki yüz elli liraya satıyor. Geçen yıl da aynı paradan satmış ve almış. Kim kazanıyor? Aracının aldığı para hakkında bilgim yok. Onlar da kazanmıyor bence. Kim kazanıyor? Onca zam yapılıyorken, tüketiciye önceki yılın ücretiyle satış yapılıyor mu? Bunca zam nelere yapılıyor? Kimler bunlar? Geç bunları, diyorum kendime. Senin yüreğin dayanmayacak. Elbet bir gün yazan biri çıkar. Çıkar değil mi?

İşte hem görüntü hem de söylenenler çok önemli. Ama ben ilk önce başlığımı bulayım. Örneğin “Çiftçi”, “Yevmiyeci” falan olur sonra da araştırılır ve yazılır bende.

Şu aralar yazılarımın okur sayısı az ama okunan yazı çok fazla. Onca yazıyı okumak bir günde yapılamaz. Kim okuyor peki? Okunmuyor, yazıda birkaç kelime taranıyor ve sonra da bulduklarına göre takılacaklardır. Bu da benim kurgum olsun. Yanıldığımı düşünüyorum ama sonuçta güzel bir kurgu çıkıyor ortaya. Bunun öyküsünü yazmalıyım. Başlığı “Kurgunun Kurgusunun Kurgusu” olabilir.

Takılma denince Haluk Bilginer’in 2014’teki konuşmasından cımbızlanan sözlerini kim arayıp buldu? Elbette tarandı ve habercilere de iletildi. Birbirlerini yedirtmek daha kolay ve bedava olmalı. İçeriden içten…

Bir insanın derin iç dünyaya sahip olmadığı da kurgularsam güzel olur mu öyküm? Karakterime kelime dağarcığı kadar iç sesi veririm. Birbirimizle kurduğumuz köprüler benim yıkık köprümü anımsatıyor. Bu yıkık köprü yalnızca beni anlatan bir metafor değilmiş. Ortak olduğum insanlar da varmış. Sahi aynı yerde yaşıyoruz, farklı yaşamak olanaksız. Mekan, kültür, içinde yaşadığımız ortam, kullandığımız günlük dil… Aramızdaki bağlar gittikçe daha da hızlı yıkılıyor gibi. Neler oluyor? Bir yere ait hissetmiyoruz olabilir mi? Hatta öyle ki kimsesizliğe doğru gidiyoruz. Yalnız başına yaşayan, kapısı çalınmayan, kapısı açılmayan insanlar tek başına ölüyorlar. Üç gün sonra evden gelen kokulardan rahatsız olan komşular kapıyı kırdırıyor, polise haber veriyor vs. Bunların birçoğu haber edilmiyor olmalı. Evet sayıları az ama yaygınlaşmaya da başladı. Bu konuyu da unutmalıyım, düşünmeliyim.

Ben herkes kadar üzgün biriyim. İç seslerimi bastırıyor, kurgulamaktan çok var olanı yazmaya çalışıyorum. Yıkık Köprü’de insanların arasındaki iletişimsizliği anlatmış olabilirim. Herkesin bir köprüsü vardır mutlaka. En azından eskiden denirdi ki “Köprüyü geçinceye kadar ayıya day diyeceksin.” Hangi yıkımı anlatacağım? Bunu geçiniz.

Kim okumak ister ki hayat içinde yaşananları anlatan romanları? Çok okur bulmuyor olmalı. Benim içim içimi yiyor. Bunu geçiniz.

Mutlu sonlarımı, çocuklar için, çocuklara umut vermek için yazıyorum.  Haydi düşle. Yaz çocuklara.

Vallahi de billahi de bilmiyorum, mutlu sonları. Hiç karşılaşmadım desem. Yok dememeliyim. Karşılaşmışımdır ama anımsamıyorumdur.

Geç, sen yazma bunları diyorum, hatta böylesini yıllarca yetişkinler için yazdın. “Bir karanlıktan geldik, bir karanlığa gidiyoruz,” demiş Yaşar Kemal; yine de doğmuş olmaktan mutlu. Ya gelmeseydik, görmeseydik bu güzel dünyayı, demiş.

Birkaç ay önce birçok öykü taslağı yazdım. Çok beğendim ilk önce. Sonra da “Ne olmuş yani sevgilisi onu ıslıkla çağırıyorsa?” dedim de öyküyü attım çöpe. Ütopik değil, gerçekçi olacaksa karanlıktan çıkamayan insanları yazmalıyım. O da benim kalemimin gücünü aşar.